નરોડામાં કેમિકલ ભરેલું ટેન્કર ઝડપાયું, GPCB પરવાનગી સહિત દસ્તાવેજોની તપાસ

• એસિડયુક્ત કેમિકલ મળ્યું, ડ્રાઈવરની ધરપકડ; ટેન્કર અને કેમિકલ સહિત મુદ્દામાલ જપ્ત
• e-Manifest અને લાઈવ વિકલ ટ્રેકિંગની સિસ્ટમ છતાં નરોડામાં કેમિકલ ટેન્કર ઝડપાયું: અદ્યતન દેખરેખ વચ્ચે આવી હેરફેર કેમ શક્ય બની?
• સિસ્ટમમાં નોંધાયા વગર કે ટ્રેકિંગની બહાર રહીને પરિવહન? નરોડા કેમિકલ ટેન્કર કેસમાં e-Manifest પ્રક્રિયાની ગહન તપાસ જરૂરી
• નરોડા કેમિકલ ટેન્કર કેસ: માત્ર ડ્રાઈવર કે આખી કડી? કેમિકલ ક્યાંથી આવ્યું અને ક્યાં જવાનું હતું તે દિશામાં તપાસ
• નરોડામાં એસિડયુક્ત કેમિકલ ટેન્કર ઝડપાતા ખારીકટ કેનાલમાં પ્રવાહી ખાલી કરાતું હોવાના સ્થાનિક આક્ષેપો અંગે તપાસની માંગ

અમદાવાદ: નરોડા GIDC વિસ્તારમાં એસિડયુક્ત કેમિકલ ભરેલું ટેન્કર ઝડપાતા સમગ્ર મામલે તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. મીડિયા અહેવાલો મુજબ, જરૂરી GPCB પરવાનગી વિના કેમિકલનું પરિવહન થતું હોવાની માહિતીના આધારે અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચે કાર્યવાહી કરી હતી. ટેન્કર તથા કેમિકલ સહિતનો મુદ્દામાલ જપ્ત કરવામાં આવ્યો હોવાનું અને ડ્રાઈવરની ધરપકડ કરાઈ હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.

ક્રાઈમ બ્રાન્ચને મળેલી બાતમીના આધારે નરોડા GIDC વિસ્તારમાં કાયાકલ્પ કોમ્પ્લેક્સ નજીક વોચ ગોઠવવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન ટેન્કરને અટકાવી તપાસ કરતાં તેમાં એસિડયુક્ત કેમિકલ પ્રવાહી મળી આવ્યું હોવાનું જણાવાયું છે. આ મામલે ડ્રાઈવરની ધરપકડ કરી વધુ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે.

આ કેસમાં કેમિકલના પરિવહન માટે જરૂરી GPCB પરવાનગી, Transport Documents, e-Manifest, કેમિકલનો પ્રકાર અને જથ્થો, મોકલનાર તથા મેળવનારની વિગતોની ચકાસણી મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

કેમિકલ ક્યાંથી ભરવામાં આવ્યું હતું, કયા હેતુથી લઈ જવાતું હતું અને તેનું અંતિમ ગંતવ્ય શું હતું તે તપાસમાં સ્પષ્ટ થવાનું રહેશે. જો આ પ્રવાહી ઔદ્યોગિક Hazardous Waste તરીકે નિયમન હેઠળ આવતું હોય તો તેના સંગ્રહ, પરિવહન અને નિકાલ માટે લાગુ પડતી પ્રક્રિયાનું પાલન થયું હતું કે નહીં તે પણ તપાસનો ભાગ બનશે.

GPCB પાસે Hazardous Wasteના પરિવહન માટે Online e-Manifest અને Vehicle Location Tracking System (VLTS) જેવી વ્યવસ્થા છે. આવી વ્યવસ્થામાં વાહનની location, route અને trip સંબંધિત માહિતી ઉપલબ્ધ થતી હોવાથી નરોડામાં ઝડપાયેલા ટેન્કરની હેરફેરની વિગતો પણ ચકાસી શકાય છે.

આથી જો ઝડપાયેલું કેમિકલ Hazardous Waste તરીકે આ વ્યવસ્થા હેઠળ આવતું હોય તો તેના e-Manifest, vehicle tracking, source અને destinationની વિગતોનું cross-verification કરવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જો આ હેરફેર tracking અથવા manifest વ્યવસ્થાની બહાર રહી હોય તો તે કયા તબક્કે થયું તેની પણ તપાસ જરૂરી બને છે.

આ પ્રકારની ઘટનામાં કાર્યવાહી માત્ર ટેન્કર અને ડ્રાઈવર સુધી મર્યાદિત ન રહેતા કેમિકલના સ્ત્રોતથી અંતિમ ગંતવ્ય સુધીની હેરફેરની કડીની તપાસ મહત્વપૂર્ણ બને છે. કેમિકલ કોના નામે મોકલાયું, કયા દસ્તાવેજોના આધારે પરિવહન થયું અને તેને ક્યાં પહોંચાડવાનું હતું તે અંગેની વિગતો સમગ્ર મામલાને સમજવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.

અગાઉ પણ આવા કેમિકલ ભરેલા ટેન્કરો ઝડપાયા હોવાના મીડિયા અહેવાલો સામે આવ્યા છે. તેથી હાલના કેસમાં તપાસના પરિણામે કેમિકલના સ્ત્રોત, પરિવહનના દસ્તાવેજો અને અંતિમ ગંતવ્ય અંગે શું વિગતો સામે આવે છે તે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.

આ ઘટનાની સાથે નરોડાથી બહેરામપુરા તરફની ખારીકટ કેનાલના કેટલાક ચેમ્બરો અંગે સ્થાનિક સ્તરે રાત્રિના સમયે ટેન્કરો મારફતે ઔદ્યોગિક પ્રવાહી છોડવામાં આવતું હોવાની આશંકા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જોકે, આ અંગે હાલમાં સ્વતંત્ર પુરાવા ઉપલબ્ધ નથી.

જરૂરી જણાય તો સંબંધિત વિભાગ દ્વારા આવા ચેમ્બરોની તપાસ અને પાણીના સેમ્પલનું લેબોરેટરી પરીક્ષણ કરવામાં આવે તો આ પ્રકારની સ્થાનિક ફરિયાદો અથવા આશંકાઓ અંગે હકીકત સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.

હાલ નરોડા ટેન્કર કેસમાં કેમિકલનો પ્રકાર, સ્ત્રોત, GPCB પરવાનગી, e-Manifest, Vehicle Tracking અને અંતિમ ગંતવ્ય અંગેની તપાસ મુખ્ય રહેશે. આ વિગતો સામે આવ્યા બાદ જ સમગ્ર પરિવહનની કાયદેસરતા અને ઘટનાની વાસ્તવિક સ્થિતિ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.

Photo: Symbolic