નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલે નરોડા એન્વાયરો પ્રોજેક્ટ્સ લિમિટેડ (NEPL)ને સાબરમતી નદીના પ્રદૂષણ માટે ₹12.42 કરોડનો દંડ

અમદાવાદઃ શહેરના નરોડા ઔદ્યોગિક વિસ્તારને સાંકળતા એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલે નરોડા એન્વાયરો પ્રોજેક્ટ્સ લિમિટેડ (NEPL)ને સાબરમતી નદીના પ્રદૂષણ બદલ ₹12.42 કરોડ પર્યાવરણીય વળતર ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો છે.

મુખ્ય મુદ્દાઓ

આર્યાવર્ત ફાઉન્ડેશન એનજીઓ દ્વારા દાખલ કરાયેલ અરજીમાં GIDC નરોડાના ઉદ્યોગો દ્વારા અપ્રક્રિયાયિત રાસાયણિક પ્રવાહી (Untreated, Coloured, Chemical liquid) સાબરમતી નદીમાં છોડવાના આરોપ હતા. દૂષિત પાણીનો ઉપયોગ કૃષિ માટે થતો હતો, જેનાથી આરોગ્ય પર અસર થવાની ચિંતા હતી.

તારણો

સંયુક્ત સમિતિની તપાસમાં બહાર આવ્યું કે નરોડા એન્વાયરો પ્રોજેક્ટ્સ લિમિટેડ (NEPL)ના CETPએ BOD અને COD માટેના નિર્ધારિત ધોરણો સતત પૂર્ણ કર્યા નથી. આ CETP 172 ઔદ્યોગિક એકમોને સેવા આપે છે, જેમાંથી 90% “રેડ કેટેગરી” ઉદ્યોગો છે.

નિર્ણય અને ચુકવણી

ટ્રિબ્યુનલે જાન્યુઆરી 2015થી ઓગસ્ટ 2020 સુધીના ઉલ્લંઘનો માટે વળતર નક્કી કર્યું છે, જેની વિગતો પર નજર કરીએ તો કુલ વળતર ₹12.42 કરોડને NEPLએ 2 મહિનાની અંદર GPCBને ચૂકવણી કરવાની છે, જે રકમનો ઉપયોગ નરોડા ઔદ્યોગિક વિસ્તારની પર્યાવરણીય સુધારણા માટે થશે.

NEPLએ દલીલ કરી હતી કે તેણે ₹18 કરોડ ટેકનોલોજી સુધારણામાં ખર્ચ્યા છે અને તેનો યોગદાન માત્ર 0.26% છે, પરંતુ ટ્રિબ્યુનલે કહ્યું કે આનાથી જવાબદારીમાંથી મુક્તિ મળતી નથી. આ ચુકાદો “પ્રદૂષક ભરપાઈ કરે” સિદ્ધાંત અનુસાર છે અને ભવિષ્યના સમાન કેસો માટે દાખલો સ્થાપે છે.